به گزارش روابط عمومی ستاد مبارزه با مواد مخدر به نقل از روزنامه اطلاعات، وقوع قتل و حوادث رانندگی ناشی از مصرف مواد مخدر صنعتی، یک معضل اساسی در حوزههای اجتماعی و ترافیکی به شمار میآید. افزایش کشف اینگونه مواد مخدر، از تشدید گرایش به مصرف و نیاز فزاینده بازار هدف حکایت دارد و زنگ خطری جدی برای مسئولان ذیربط محسوب میشود.
پلیس مبارزه با مواد مخدر یزد دو روز قبل اعلام کرد که در عملیاتی ویژه و با هماهنگی مقام قضایی، توانسته است تنها در یک عملیات حدود یک تن ماده مخدر صنعتی از نوع متاآمفتامین (شیشه) کشف کند. همچنین، روز گذشته فرماندهی انتظامی نیریز فارس از کشف محموله ۱۱۰۰ کیلوگرم شیشه خبر داد.
این دو محموله میتوانست زمینهساز بسیاری از آسیبهای اجتماعی نظیر پرخاشگری، قتل و وقوع حوادث رانندگی خطرناک از سوی رانندگان معتاد باشد.
کشف بیش از دو تن شیشه طی دو روز، از چند منظر حائز اهمیت است؛ فارغ از توانایی ویژه پلیس در کشف محموله سنگین یادشده، این سؤال مطرح است که اساساً چه میزان ماده مخدر شیشه در کشور قاچاق و خرید و فروش میشود که تنها یک تن از آن در یزد و در یک عملیات کشف شده است؟
بررسیها همچنین نشان میدهد اعتیاد به بروز خشونت و بزهکاری دامن میزند. در این میان، مصرف محرکهایی مانند متاآمفتامینها با افزایش ناگهانی تحریکپذیری و کاهش قدرت قضاوت، نه تنها احتمال رفتارهای تهاجمی را افزایش میدهد، بلکه در رانندگی نیز با کاهش تمرکز و درک خطر، سهم قابل توجهی در وقوع تصادفات منجر به مرگ دارد؛ بر همین اساس، تغییر در سیاستهای پیشگیری و مقابله با مواد مخدر ضروری است.
حدود ۱۲ سال پیش، رئیس وقت پلیس راهور تهران بزرگ از مثبت بودن نتیجه تست مواد مخدر ۵۰ درصد رانندگان مشکوک خبر داده بود، اما از آن زمان تاکنون آماری از وضعیت نتایج آزمایشات رانندگان مشکوک و پرخطر منتشر نشده است. با این حال، آنچه مشخص است، تشدید رفتارهای مخاطرهآمیز برخی رانندگان در معابر درون و برونشهری، بهویژه در ساعات شبانه است که بخشی از آن میتواند ناشی از مصرف مواد مخدر باشد. بر همین اساس، کنترل و تشدید نظارتهای پلیس در این حوزه میتواند از وقوع تعداد زیادی از حوادث رانندگی خطرناک جلوگیری کند.
هشدار پلیس راهور
رئیس اداره بهداشت، امداد و درمان ستاد پلیس راهور فراجا در گفتگو با «اطلاعات» با بیان این که سوء مصرف مواد مخدر از مهمترین عوامل شیوع آسیبهای اجتماعی و افزایش نرخ خشونتها، بهویژه ایراد ضرب و جرح، قتل و رانندگیهای پرخطر و تصادفات منجر به مرگ است، افزود: نتایج پژوهشها در ایران و سایر کشورها نشان میدهد که اعتیاد به مواد مخدر ارتباط مستقیم با پرخاشگری و عدم کنترل رفتارها دارد. رفتارهای تهاجمی و پرخاشگری در افراد مبتلا به اعتیاد، نتیجه ترکیبی از اثرات مستقیم مصرف مواد بر مغز و عوامل روانی-اجتماعی انسان است.
سرهنگ دکتر مجید فتحالهی گفت: مصرف برخی مواد روانگردان افیونی یا شیمیایی مانند متاآمفتامینها که «شیشه» معروفترین آنهاست، مصرفکننده را بهطور مستقیم دچار توهمات، بدبینی و هذیان میکند و در نتیجه به حمله به دیگران میپردازد.
محرکها؛ بیشترین ظرفیت خشونتزایی
وی با اشاره به این که نتایج یافتهها در بیشتر کشورها گواه این است که مصرفکنندگان متاآمفتامینها چند برابر بیشتر از دیگران درگیر خشونتهای خانگی میشوند، افزود: مرور مطالعات جهانی حاکی از آن است که اختلال مصرف هر نوع ماده مخدر اعم از محرکها، اپیوئیدها و کانابیسها، خطر رفتارهای خشونتآمیز منجر به قتل و نگرانی از آن را بهطور معناداری افزایش میدهد.
رئیس اداره بهداشت، امداد و درمان ستاد پلیس راهور فراجا ادامه داد: در مواقعی که تهیه مواد مخدر برای مصرفکننده دشوار باشد و فرد در محرومیت یا خماری قرار گیرد، در آن زمان افراد مبتلا به اعتیاد برای تأمین مواد دست به رفتارهای پرخاشگرانه خواهند زد؛ در واقع مصرف هر نوع مواد مخدر به نوعی سبب افزایش آمار ارتکاب خشونت در جامعه میشود.
فتحالهی همچنین با تأکید بر این که افزایش نرخ مصرف انواع موادمخدر و سودجویی قاچاقچیان برای بهدست آوردن درآمد بیشتر، سبب عرضه فراوانتر آن بهطور ناخالص شده است، تصریح کرد: مواد افزودنی، پیامدهای مصرف مواد مخدر و روانگردانها را بهویژه هنگام تزریق به شدت افزایش میدهد و در اکثر موارد سبب مرگ مصرفکننده نیز میشود.
وی کاهش خلوص مواد مخدر، فقر و مشکلاتی را که فرد برای تهیه مواد مخدر درگیر آن میشود، از مواردی دانست که سبب افزایش خشونت و ارتکاب جرائم در معتادان میشود.
رئیس اداره بهداشت، امداد و درمان ستاد پلیس راهور فراجا گفت: محرکهایی مانند شیشه، کاپتاگون، دراگون و کوکائین بیشترین ظرفیت را برای خشونتگرایی دارند و یافتهها نشان میدهند که مصرفکنندگان شیشه و کوکائین نسبت به افراد عادی ۲ تا ۱۱ برابر بیشتر درگیر خشونتهای تحت تأثیر مصرف متاآمفتامین میشوند.
فتحالهی افزود: بررسی پروندههای جنایی سالهای گذشته در پلیس آگاهی نشان میدهد خشونتهای ناشی از مصرف ماده مخدر صنعتی نظیر شیشه میتواند بهعلت ایجاد توهم بدبینی نسبت به اعضای خانواده و روانپریشی، به قتلهای خانوادگی منجر شود. از سویی دیگر، مصرفکنندگان مواد مخدر سنتی مانند تریاک بیشتر در زمانی دست به رفتارهای پرخاشگرانه و اعمال خشونت میزنند که یا دوران ترک را میگذرانند و یا از مصرف آن مواد به نوعی محروم ماندهاند و فرد مبتلا به اعتیاد برای تأمین هزینه خرید مواد با اعضای خانواده درگیر میشود و اعمال خشونت میکند.
تغییر الگوی مصرف مواد مخدر خشن
رئیس اداره بهداشت، امداد و درمان ستاد پلیس راهور فراجا ادامه داد: متأسفانه در سالهای گذشته با تغییر الگوی مصرف مواد مخدر از اپیوئیدهای سنتی به سوی محرکها و روانگردانهای صنعتی و شیمیایی، شاهد افزایش خشونتها و جرائم منجر به قتل و همچنین حوادث رانندگی منجر به مرگ هستیم.
فتحالهی گفت: از نظر زیستی و عصبی، مصرف محرکها به افزایش آنی و بیش از حد سطح دوپامین و نوراپینفرین منجر میشود که مغز و سیستم عصبی را در حالت «جنگ و گریز» قرار داده و سبب کاهش مهار خشم در فرد میشود. همچنین در صورت مصرف طولانیمدت و کاهش ترشح سروتونین، ضعف در کنترل رفتار و افزایش پرخاشگری ظاهر میشود و در نهایت اعتیاد به مواد مخدر با ترکیبی از آسیبهای اجتماعی، روانی، تغییرات فیزیولوژیکی و پایدار مغزی همراه میشود.
وی اظهار داشت: مطالعات دفتر پیشگیری از سوء مصرف مواد مخدر در دهه ۹۰ میلادی نشان داد که ۴۹ درصد قتلها، ۸۲ درصد تجاوزها، ۶۹ درصد درگیریهای منجر به قتل، ۵۰ درصد مرگ و میرهای ناشی از سوانح رانندگی، ۲۷ درصد خودکشیها، ۶۲ درصد درگیریها، ۵۰ درصد همسرآزاریها و ۳۸ درصد کودکآزاریها مستقیماً با مصرف مواد مخدر و الکل در ارتباط است؛ همچنین براساس نتایج مطالعات انجامشده، منشأ بسیاری از آسیبها و معضلات اجتماعی مانند سرقت، فحشا و قتل ریشه در مصرف مواد مخدر دارد.
سهم مصرف مواد مخدر بر رانندگیهای پرخطر
فتحالهی همچنین درباره سهم مصرف مواد مخدر بر رانندگیهای پرخطر و تصادفات منجر به مرگ گفت: درصد زیادی از رانندگان مقصر در حوادث رانندگی منجر به مرگ، تحت تأثیر مصرف مواد اعتیادآور افیونی، محرکهای روانگردان و الکل هستند.
همچنین مطالعات علمی و گزارشهای میدانی نشان میدهد که مصرف مواد اعتیادآور مانند محرکهای روانگردان (بهویژه شیشه و آمفتامینها)، مواد افیونی و الکل میتواند هنگام رانندگی سبب کاهش سطح هوشیاری، کاهش تمرکز، کُندی واکنشها به حوادث نابهنگام، تحریکپذیری، از دست دادن قوای ادراکی فرد و همچنین عدم درک خطر تصادف و احتمال مرگ خود راننده و سرنشینان خودرو شود.
وی تأکید کرد: مقابله با سوء مصرف مواد مخدر، علاوه بر کاهش آسیبهای اجتماعی و خشونت، میتواند نقش مؤثری در کاهش تصادفات مرگبار و حفظ جان مردم داشته باشد.
انتهای پیام/